Kwaliteitsbeleid

Werken aan een betere school

De bewaking en verbetering van kwaliteit zijn voor scholen steeds belangrijker. Met
een goed kwaliteitssysteem krijgt de schoolleider overzicht van de processen in de
school. En kan hij bijsturen als dat nodig is.
Het traject kwaliteitsbeleid bestaat uit:
• een kwaliteitssysteem, die de visie op kwaliteitsbeleid en alle processen in de
school beschrijft;
• een implementatiesystematiek om met de schoolleider de gewenste verbeteringen
stapsgewijs in te voeren;
• opleiding van interne auditoren die jaarlijks in de school hun ‘luisterronde’ doen.

Personal coaching

Opnieuw koers bepalen

Waar u struikelt, ligt uw grootste schat! Iedereen komt wel eens in een situatie waarin
een persoonlijk klankbord prettig zou zijn. Bijvoorbeeld:
• als u herhaaldelijk aanloopt tegen dezelfde hindernissen;
• als u op een kruispunt van wegen staat;
• als u de grenzen van jezelf in je werk tegenkomt;
• bij re-integratie of heroriëntatie op het beroep;
• bij regelmatige conflicten met ouders, collega’s of bestuur.
Een personal coach helpt u op die punten waar ‘werk’ en ‘persoonlijk leven’ elkaar
raken en leert u de schat te vinden. De vraagstukken hebben vrijwel altijd met
de persoon-als-geheel te maken. De coach houdt u een spiegel voor en werkt als
klankbord. Hij helpt prioriteiten te stellen en nieuw gedrag uit te proberen, zodat u de
bij u passende, nieuwe stappen kunt zetten.

Individuele coaching van de schoolleider

De schoolleider aan het roer

Onze onderwijsadviseur en de schoolleider vormen zich eerst een goed beeld van
de beginsituatie van de school en de schoolleider. Daarna maken ze samen een
begeleidingsplan met daarin de te bespreken thema’s.
Bijzondere thema’s in deze begeleiding kunnen bijvoorbeeld zijn: visie- en
strategieontwikkeling en verandermanagement.
Bij deze individuele coaching is het bestuur van de school steeds de opdrachtgever.

Professionaliseren van de interne begeleider

Verbeteren van de zorgstructuur

Een deskundige gesprekspartner voor de interne begeleider. Dat wil de
Begeleidingsdienst zijn voor de interne begeleider, wiens rol steeds belangrijk wordt.
We coachen de interne begeleider en besteden aandacht aan vragen als:
• hoe richt u een langer traject in rond een zorgleerling?
• welke rol spelen ouders bij zorgleerlingen?
• welke zorgleerlingen zijn er?
• welke acties zijn al ondernomen?
• wat kan de school zelf nog doen?
• is psychologisch onderzoek nodig?
• hoe kunt u effectief omgaan met informatie uit het leerlingvolgsysteem?
• hoe functioneren de zorgafspraken, zijn verbeteringen wenselijk?
• hoe pakt u het verbeteren van de zorg aan?
• hoe organiseert u uw werk als interne begeleider?
• eigen agendapunten.
We kunnen tijdens dit proces de nadruk leggen op het overleg over de actuele
zorgleerlingen (welke stappen zet je, welke kinderen dienen getest te worden). Of
we kunnen meer de nadruk leggen op het verbeteren van de zorgafspraken en het
functioneren van de interne begeleider.

Competenties en deskundigheidsdossier; de wet BIO

Ontwikkelen en beheren van talenten in school

De wet BIO (Beroepen In het Onderwijs) is vanaf 2006 van kracht. De wet is gericht op
het onderhouden en verbeteren van de beroepsuitoefening van leerkrachten.
Bij de invoering van de wet BIO zorgen we in opdracht van bestuur of schoolleiding
voor een integraal invoeringsplan, waarin is opgenomen:
• een studiedag voor het team om kennis te maken met competenties, het
bekwaamheidsdossier en de wet BIO;
• een set indicatoren en bijbehorende vragenlijst om competenties in beeld te
brengen, passend bij de vrijeschool;
• een format voor een bekwaamheidsdossier;
• het invoeren van een gesprekscyclus passend bij de wet BIO;
• een training op maat voor het voeren van functioneringsgesprekken, waarbij we
uitgaan van de beginsituatie en de wensen van de school.

Teamontwikkeling

Nieuwe inspiratie op doen

Zoals het team functioneert, zo draait de school. Soms is het nodig in een team de
bakens te verzetten. Omdat de samenwerking vast loopt. Of om nieuwe inspiratie op
te doen.
Factoren die het functioneren van het team beïnvloeden zijn bijvoorbeeld:
• aanwezige kwaliteiten: waar zijn we goed in, wat kunnen we niet;
• interactiepatronen herkennen, al dan niet gewenst;
• rollen die een team aan mensen toedicht of waar iemand niet meer van afkomt;
• toebedeelde taken en verantwoordelijkheden;
• wijze van overleg en besluitvorming.
Ons programma stemmen we met u af op basis van een analyse van de beginsituatie
en heldere doelstellingen. Te gebruiken werkvormen zijn: onze lerarenspelen (reflectie
op eigen gedrag en houding), intervisie (zowel naar aanleiding van handelingsver-
legenheid als topervaringen), planetenkwaliteiten, spreek- en luisteroefeningen, verga-
dertechniek enzovoort.

Adviseren van het schoolbestuur

De plaats bepalen van het bestuur

Wat is de plaats van een bestuur van een vrijeschool? Hoe word je een ‘bestuur op
afstand’, als de schoolleider goed functioneert? En hoe sta je de Inspectie van het
Onderwijs te woord?
Voor een aantal ‘éénpitter-besturen’ speelt er nog een ander vraagstuk: wel of niet
bestuurlijke samengaan met andere vrijescholen. Wat zijn de voor- en nadelen?
Het traject adviseren van het schoolbestuur omvat:
• een analyse van wat er bestuurlijk gevraagd wordt in de school;
• invoering van een kwaliteitssysteem, waardoor het bestuur over relevante
informatie kan beschikken (zie ook dit hoofdstuk: Kwaliteitsbeleid: werken aan een
betere school);
• advies om te komen tot een effectieve rapportagestructuur tussen schoolleider en
bestuur;
• advies bij het te woord staan van de Inspectie (zie ook dit hoofdstuk: In gesprek
gaan met de Inspectie).

Visieontwikkeling

Stapsgewijs schoolbeleid maken

Goed onderwijs en gemotiveerde leraren vragen om een duidelijke en breed gedragen
visie. Wat wil een team onderwijskundig bereiken? Hoe wilt u dat aanpakken?
Een onderwijsvisie is niet vrijblijvend. Die moet breed gedragen, concreet en
enthousiasmerend zijn. En voor het maken van een schoolplan, maar soms ook op
andere momenten, is het nodig de schoolvisie te vernieuwen of te actualiseren.
Vaak gaat het om een totaalvisie op het onderwijs (of de school). Soms gaat het
erom een bepaald aspect onder de loep te nemen, bijvoorbeeld taalonderwijs of
periodeonderwijs.
We hebben een module ontwikkeld, waarmee u stapsgewijs aan het werk kunt. Daarbij
nemen we drie velden onder de loep:
• wat zijn de topervaringen van leerkrachten en wat zijn de onderwijskundige
aspecten daarvan?
• wat zijn de externe ontwikkelingen die op de school afkomen (overheid, gemeente,
buurt)?
• wat leeft er bij de huidige en toekomstige ouders?
Ten slotte helpen we u met een helder format om uw visie in een aansprekend
document vast te leggen.

Interim-management

De bakens verzetten

Om de school in een nieuwe en volgende fase te brengen, is soms interim-
management nodig. We werken voor deze tijdelijke schoolleiding samen met het
Algemeen Pedagogisch Studiecentrum (APS).
Door deze samenwerking is een ruime poule van interim-schoolleiders ontstaan,
waardoor we op elke interim-managementvraag in een vrijeschool een passend
antwoord kunnen geven. Per situatie bekijken we - samen met het bestuur - de
beginsituatie en doen op basis daarvan een aanbod.

Interim-intern begeleiders

De zorg op peil houden

Het is belangrijk dat het werk van de interne begeleider door gaat bij plotselinge uitval
ervan. Daarom krijgen we steeds vaker vragen voor een tussenoplossing.
We werken voor deze tijdelijke intern begeleiders samen met het Algemeen
Pedagogisch Studiecentrum (APS). Door deze samenwerking is een ruime poule
van interim-intern begeleiders ontstaan, waardoor we op elke interim-vraag in een
vrijeschool een passend antwoord kunnen geven. Per situatie bekijken we – samen
met de schoolleiding – de beginsituatie en doen op basis daarvan een aanbod.

Mediation

Oplossen van samenwerkingsproblemen

Conflicten kunnen langdurig zijn en kosten veel geld als ze eindigen bij de rechter.
Mediation is een effectieve en minder dure manier om met conflicten om te gaan. In
dit proces zoeken de betrokkenen naar een voor alle partijen acceptabele oplossing.
De mediators zijn professioneel opgeleid en hebben inzicht in de specifieke problemen
in een vrijeschool. Ze werken alleen in opdracht van het bestuur.

Intervisie

Het team sterk maken

Intervisie is hét hulpmiddel om als collega’s op een effectieve, respectvolle manier te
leren van elkaars ervaringen, vondsten en vragen.
U leert ervaringen te delen en elkaar met concrete werkervaringen te inspireren. De
werkvorm doorbreekt ingesleten reactiepatronen tussen teamleden, betrekt iedereen
bij het onderwerp en geeft iedere deelnemer een stem.
Bij de invoering van intervisie zorgen wij voor:
• een introductie en oefeningen van de intervisiegespreksvorm;
• een gelijktijdige opleiding van 2-3 collega’s tot intervisiegespreksleider.
• deze collega’s kunnen na 4-6 oefensessies ons werk overnemen. Daarmee is het
team in staat zelfstandig intervisiebijeenkomsten te houden.

In gesprek gaan met de Inspectie

Toezicht op het onderwijs

Een goede relatie met de Inspectie van het Onderwijs is van essentieel belang. Wilt u
ondersteuning bij een intensief toezicht vanuit de Inspectie, dan zorgen wij voor:
• een quick scan: we komen één dag langs en lopen met een ‘inspectieblik’ door
de school en inventariseren wat de verbeterpunten zijn, op alle door de inspectie
gebruikte indicatoren voor toezicht;
• of een uitgebreider onderzoek als voorbereiding op een aangekondigd
inspectiebezoek;
• een plan van aanpak, waarin we de door de Inspectie gesignaleerde punten in
een tweejarig project formuleren. De verbeteringen zijn na twee jaar tot stand
gebracht. We zorgen tegelijkertijd voor de inhoudelijke begeleiding bij het
uitvoeren van het plan van aanpak en we begeleiden en adviseren de schoolleiding
(en bestuur) in het aansturen van deze processen.

Organisatieadvies

Meedenken met uw vragen

Scholen in Nederland ontwikkelen zich in snel tempo tot professionele organisaties.
Zij hebben eigen beleidsruimte, eigen personele verantwoordelijkheid en nemen zelf
financiële besluiten.
Op verschillende gebieden kunnen vragen ontstaan. Kinderen zijn onderling meer en
meer verschillend: welk antwoord geven we daarop? Leraren willen weten waar ze
arbeidsrechtelijk aan toe zijn: hebben we een goed taakbeleid? Ouders verwachten
een heldere communicatie over wat voor hun van belang is: hebben we dat zelf wel
helder?
De school als organisatie moet blijven groeien en zich blijven ontwikkelen.
Medewerkers van de Begeleidingsdienst kennen de organisatievraagstukken van de
vrijescholen goed en kunnen met u een analyse maken: waar gaat het goed en waar
zitten de knelpunten? En vervolgens met u aan de slag gaan op basis van een samen
opgesteld verbeterplan.
Bij organisatieverbetering zijn altijd drie schoollagen inbegrepen: bestuur, schoolleider
en teamleden. En soms ook de oudere leerlingen.

Maken van Protocollen

Stappenplan om doelen te bereiken

Een protocol bepaalt de stappen waarlangs doel te bereiken zijn en beschrijft hoe te
handelen in een bepaalde situatie. In de school zijn een aantal protocollen gangbaar
geworden. Denk bijvoorbeeld aan:
• schoolrijpheid;
• derde kleuterjaar;
• aanname schoolverlaters;
• individuele leerlijn.
Voor leesproblemen en dyslexie dient de school een van verzekeringszijde
voorgeschreven protocol te volgen.
We kunnen u helpen uw protocollen op orde te brengen. U kunt daarbij gebruik maken
van onze formats, zoals bijvoorbeeld te vinden in Kinderen leren lezen. Samen passen
we de formats aan op de specifieke situatie en wensen van uw school.