Powered by Efficiency Online B.V.

Diagnostiek en onderzoek

Inzicht in specifieke leer- en gedragsproblemen

Leerkrachten en interne begeleiders hebben geregeld vragen over de ontwikkeling van
hun leerlingen. Extra hulp en begeleiding in de school hebben te weinig effect gehad.
Met diagnostiek en onderzoek bouwen we een breder beeld op van de leerling.
De Begeleidingsdienst beschikt over een team van gespecialiseerde en goed
opgeleide onderzoekers: (Gz-)psychologen en orthopedagogen met leerproblemen
als specialisatie. Zij geven vanuit het vrijeschoolonderwijs en het antroposofische
mensbeeld een nog bredere betekenis aan de diagnostiek.
Wanneer een leerling-onderzoek aanvragen?
• bij een vermoeden van structurele leerproblemen;
• als extra hulp - in de klas of bij de remedial teacher - onvoldoende helpt;
• bij sociale en emotionele problemen;
• bij gedragsproblemen;
• als een kind een dyslexieverklaring nodig heeft voor het vervolgonderwijs;
• als een schoolverlateradvies moet worden aangevuld met een intelligentietest.

Handelingsgerichte procesdiagnostiek

Meekijken met leerkracht, ouders en kind

Bij handelingsgerichte procesdiagnostiek kijkt onze psycholoog mee met de
leerkracht, de interne begeleider, de ouders en het kind. Onder haar deskundige
begeleiding en op basis van een gedegen onderzoek, ontstaat voor alle betrokkenen
inzicht in de probleemsituatie. Met de psycholoog zoeken de partijen naar de kansen
voor dit kind op deze school.
Daarbij let de psycholoog vooral op: leerling-kenmerken, omgevingskenmerken
binnen de school en omgevingskenmerken buiten de school. Binnen deze gebieden
zoekt de psycholoog naar ‘meewerkende factoren’ en naar ‘risicofactoren’. Zo komt
u samen op een heldere manier tot een concreet plan van aanpak dat partijen (deels)
ook zelf uitvoeren.

Consultatieve leerlingbegeleiding

Leerkracht en begeleider werken samen

Consultatieve leerlingbegeleiding (CLB) levert een bijdrage aan het realiseren van
adaptief onderwijs. Het is een afsprakenmodel, die de samenwerking regelt tussen
leerkracht en begeleider. Doel is de professionalisering van leerkrachten. CLB
ondersteunt de leerkracht bij het oplossen van werkproblemen met betrekking tot de
zorg voor leerlingen met leer- of gedragsproblemen.
Kernpunten van CLB zijn:
• aanpak tastbare problemen in de onderwijsleersituatie;
• bij analyse onderscheid maken tussen directe en indirecte factoren;
• interventies primair zoeken in directe factoren;
• interventies op elkaar afstemmen met als doel: wat kan ik veranderen van
vandaag op morgen.
Vanuit de vrijeschool pedagogiek kunnen leerkrachten bij directe factoren letten op
aard, conditie en gemoed van leerlingen als oriëntatie bij interventies die nodig zijn
voor dit bepaalde kind.

U leert bij consultatieve leerlingbegeleiding in eerste instantie een globale afbakening
te maken van de problemen bij een kind. Dan kiest u een prioriteit, waarna u dit
probleem nader specificeert. De volgende dag gaat u aan de slag met dit vraagstuk bij
uw leerling.

Individuele leerlijnen

Leren naar capaciteit

De Begeleidingsdienst heeft samen met intern begeleiders een protocol opgesteld voor
het opstellen van individuele leerlijnen.
We spreken van een individuele leerlijn als een kind onderwijs krijgt dat past bij de
eigen capaciteiten. Dit aanbod is er op gericht de leerling al die kerndoelen te laten
behalen die binnen zijn of haar mogelijkheden liggen, maar niet alle einddoelen voor
het basisonderwijs. Het onderwijsaanbod wordt hiertoe aangepast.
Een leerlijn geeft specifiek doel en inhoud aan van wat kinderen moeten leren en welk
onderwijs daarvoor nodig is.
Als een leerling in de klas niet meekomt en als handelingsplannen structureel nodig
zijn, dan is een aparte leerlijn op zijn plaats. Vaak is dan sprake van cognitieve
zwakte, maar het kan juist ook gelden voor begaafde leerlingen.
De leerling volgt zijn eigen leerlijn en neemt hiermee meestal afstand van het
programma in de klas. Binnen de leerlijn is altijd aandacht voor beschermende en
compenserende factoren en de risico’s en belemmerende omstandigheden.
De Inspectie van het Onderwijs heeft het protocol in grote lijnen goedgekeurd en is
toe te passen binnen de vrijeschool.
U kunt dit protocol verkrijgen bij de Begeleidingsdienst en/of samen met een
schoolpsycholoog of onderwijsadviseur kijken hoe u de individuele leerlijn kunt
inzetten op uw school.

1-zorgroute

Vroegtijdig signaleren

De 1-zorgroute

Wat is de 1-zorgroute?

De 1-zorgroute schetst een eenduidige route voor leerlingenzorg, zowel de interne zorg op school als de externe zorg daarbuiten. We beogen hiermee niet alleen risicoleerlingen zo vroeg mogelijk te signaleren en leerproblemen aan te pakken, maar ook de onderwijsbehoeften van alle leerlingen in kaart te brengen. Centraal staat het groepsplan. Het handelingsgericht werken met de groepsplannen vormt het fundament van deze werkwijze.

Het traject van de 1-zorgroute biedt een stapsgewijze procedure, waarin leraar, interne begeleider en ouders samenwerken om voor de leeringen passend onderwijs te realiseren. Leerkrachten staan er niet alleen voor bij de uitvoering van de stappen van de 1-zorgroute. De interne begeleider ondersteunt hen daarbij en coördineert de zorg die in school aan leerlingen wordt geboden.

De 1-zorgroute is ontwikkeld in het kader van ‘Weer Samen Naar School Plus’ (WSNS+), een overeenkomst tussen het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en verschillende onderwijsorganisaties.

Hoe kan die er straks in uw school uitzien?

Twee maal per jaar nemen de leraren genormeerde toetsen af waardoor de ontwikkeling en de vorderingen van de leerlingen duidelijk zichtbaar worden. Ook op sociaal-emotioneel gebied.

Aansluitend aan deze toetsen voert de ib’er of het zorgteam met elke leraar een ‘voortgangsgesprek’. Dat gesprek is al in de jaarplanning opgenomen en de vervanging is geregeld. Leerkracht en ib’er hebben de tijd om de voortgang van de klas als geheel, maar ook die van enkele individuele leerlingen goed te bekijken en te bespreken. Concreet betekent dat:

Leraar en ib’er evalueren de afgelopen periode: wat was het doel in de verschillende vakken, wat was de werkwijze en wat de resultaten? Wat leren we hiervan? Waar moeten we op letten voor de komende periode? Welke leerlingen hebben extra aandacht nodig?
Zij plannen het komende halfjaar. Bij deze planning is een uitgangspunt dat er in drie groepen gedifferentieerd wordt: een middengroep, een groep die meer instructie nodig heeft, en een groep die meer uitdaging nodig heeft. Voor enkele leerlingen is er een individuele aantekening of leerlijn.
Naast het samenstellen van de drie groepen, nemen ze ook even tijd voor de didactische kant van de zaak: gaat dit de leraar lukken, wat heeft hij nog nodig om dit plan aan te pakken?

Omdat ze dit gesprek vaker voeren, worden ze er steeds beter in. Het sturen in het onderwijsproces gaat ze steeds beter af.

Vragen die de ib’er vaker hoort bij verschillende leraren, bespreekt ze in de lerarenvergadering. Dit leidt tot uitwisseling, oefening, nieuwe input rond specifieke onderwerpen die juist in dit team van belang zijn.

Handelingsgerichte aanpak

Bij deze halfjaarlijkse evaluatie en planning maken leraar en ib’er gebruik van de centrale concepten van handelingsgericht werken:

meewerkende – en risicofactoren
doelen en behoeften (wat heeft deze leerling nodig)
Hierdoor zijn ze in staat snel te werken en toch steeds recht te doen aan de individuele leerling en aan deze klas.

Bij individuele zorgleerlingen betrekken zij vanaf het begin de ouders erbij. Ook dat pakken ze handelingsgericht aan: ze betrekken de ouders als gelijkwaardige partners bij alle stappen in het proces.

Invoering van de 1-zorgroute: hoe pakken we het aan?

Uw vragen en doelen zijn uitgangspunt. Door eerst uw vragen en doelen op een rij te zetten en vervolgens de beginsituatie van uw school te verkennen, kunnen we een plan maken dat bij uw school past. Het bestuur en de schoolleiding en de leraren zijn daarbij betrokken. En soms ook de kinderen en ook de ouders.

Deze invoeringstrajecten nemen meerdere bijeenkomsten in beslag. We maken een offerte met het gehele traject daarin beschreven. Inclusief de kosten.

Neem contact met ons op om een afspraak te maken!